Centrum dystrybucji pasz Szamotuły, ul. B. Chrobrego 3

poniedziałek, 1 września 2014

Porady

Do obejrzenia niektórych porad potrzebny jest program do wyświetlania plików w formacie PDF. Polecamy darmowy program Adobe Reader.

Od czego zależy zawartość białka, tłuszczu i mocznika w mleku?

Ten sam artykuł w wersji oryginalnej Logo LNB

Sebastian Michalak
LNB Poland
www.lnb.pl

Skład chemiczny mleka jest podstawowym elementem oceny poprawności żywienia krów. Poza uwarunkowaniami genetycznymi to właśnie prawidłowe zbilansowanie dawki pokarmowej ma decydujący wpływ na poziom białka i tłuszczu w mleku. W gospodarstwach będących pod kontrolą użytkowości mlecznej „kopalnią” informacji o stadzie są otrzymywane co miesiąc raporty wynikowe. Umiejętność posługiwania się tymi raportami pozwala na precyzyjniejsze zarządzanie stadem.

Jak zwiększyć zawartość białka w mleku?

Zawartość procentowa białka w mleku zależy w 50 — 60% od czynników środowiskowych (m.in.: żywienia, pory roku, wieku krowy, stadium laktacji). Należy pamiętać, że zawartość białka dla rasy holsztyńsko-fryzyjskiej (HF) kształtuje się pomiędzy 3,2 — 3,6%. Z tych względów nie należy oczekiwać nie skończonego wzrostu zawartości białka w mleku, a w prawidłowym żywieniu upatrywać raczej możliwości maksymalnego wykorzystania potencjału genetycznego krów. Podstawowe czynniki żywieniowe mające wpływ na poziom białka w mleku to:

Główną i najczęściej spotykaną przyczyną niskiej zawartości białka w mleku jest niedobór energii w dawce pokarmowej (lub niskie jej pobranie). Szczególną uwagę należy zwrócić na pierwsze 100 — 120 dni laktacji. Obserwowany spadek procentowej zawartości białka poniżej 3,0 w tym okresie wynika przede wszystkim:

Inną bardzo ważną przyczyną zmniejszenia zawartości białka w mleku jest niskie pobranie suchej masy (w tym energii) po wycieleniu. W celu zwiększenia spożycia należy:

Tłuszcz w mleku

Zawartość tłuszczu w mleku dostarcza informacji o przemianach węglowodanów w żwaczu. Dla krów rasy HF zawartość tłuszczu oscyluje pomiędzy 3,6 — 4,1%. Spadek poniżej 3,5% powinien być sygnałem do kontroli dawki pokarmowej przede wszystkim pod względem struktury. Z kolei poziom tłuszczu przekraczający 5,0% (szczególnie w pierwszym okresie laktacji) może być następstwem wystąpienia jednej z kosztowniejszych chorób metabolicznych — ketozy. Podstawowe przyczyny zbyt małej i nadmiernej zawartości tłuszczu w mleku (dotyczy przede wszystkim pierwszych 3 miesięcy laktacji):

Zawartość tłuszczu w mleku
Zbyt niskaZbyt wysoka
Brak struktury.Zbyt dobra kondycja krów po wycieleniu.
Niedobór węglowodanów strukturalnych.Nadmiar węglowodanów strukturalnych.
Nadmierne jednorazowe dawki paszy treściwej (głównie ziaren zbóż zawierających skrobię o wysokim rozkładzie w żwaczu).Niedostosowane dawki paszy treściwiej do wydajności mlecznej.
Niska zawartość suchej masy w TMR-rze.Małe spożycie suchej masy po wycieleniu.
Łączenie pasz o podobnym charakterze.Niska jakość pasz objętościowych.
Skarmianie znacznych ilości kiszonek o nadmiernie niskim pH (np.: kiszonka z liści buraczanych).Niewłaściwe żywienie w okresie przejściowym (tzn. 3 tygodnie przed i 2 — 3 tygodnie po wycieleniu).

Według amerykańskich zaleceń w dawce pokarmowej dla krów w pierwszej fazie laktacji powinno być:

Mocznik w mleku

Składnikiem mleka wzbudzającym najwięcej emocji jest mocznik. Wartość prawidłowa zdaniem niektórych żywieniowców oraz zootechników kształtuje się pomiędzy 150 — 270 mg/l. Ostatnie lata wskazują, że raczej istnieje tendencja do obniżania górnego zalecanego poziomu mocznika w mleku. Wynika to z faktu, iż każdy nadmiar mocznika w mleku zwiększa nakłady energetyczne związane z detoksykacją amoniaku w wątrobie i tym samym pogłębia ujemny bilans energii po wycieleniu. Należy pamiętać, że zawartość mocznika w mleku zależy od jakości białka (tzn. rozkładu związków azotowych w żwaczu) oraz ilości dostępnej energii w żwaczu. W sytuacji stwierdzenia wysokiego poziomu mocznika w mleku należy:

Na zawartość mocznika w mleku mają wpływ także:

Podsumowanie

Analiza składu chemicznego mleka jest bardzo przydatnym „narzędziem” ułatwiającym kontrolę żywienia oraz stanu zdrowotnego krów mlecznych. Jakkolwiek, nigdy zawartość białka, tłuszczu oraz mocznika w mleku nie powinna być interpretowana w oderwaniu od pozostałych analiz obejmujących m.in.: podstawową analizę żywienia, kontrolę zbilansowania dawki pokarmowej w 1 kg suchej masy, ocenę konsystencji kału, pH moczu i kału, wskaźników rozrodu oraz kondycji krów (BCS).

Logo firmy